Bebek

Bebek

Yazıyı paylaş :

Boğaz’ın Avrupa sahilinin ortasında, İstanbul’un en lüks, en gösterişli semtlerinden Bebek var. Adını taşıyan koyda birçok yata ev sahipliği yapan semtin sakinlerinin arasında Boğaziçi Üniversitesi öğrenci ve öğretim üyeleri de bulunuyor. Buradaki sahil yolundan, keyifli bir yürüyüşle hem Arnavutköy’e hem de Rumeli Hisarı’na gidebilirsiniz.

Bir zamanlar küçük bir balıkçı köyü olan ilçenin tarihi Hıristiyanlık öncesi döneme kadar uzanıyor. Bilinen ilk adı, “Skallai” yani “İskeleler” kelimesinden türemiş olan “Hallai”. Bugünkü ismini nereden aldığı ise pek belli değil. Kimileri “bebek kadar güzel” benzetmesini adres gösterirken, kimileri fetihten sonra bu bölgeyi kontrol eden Bölükbaşı Mustafa Çelebi’nin yakışıklılığından dolayı verilen “Bebek Çelebi” lakabına atıfta bulunuyor. Bebek, XVIII. yüzyılda Sultan III. Ahmed’in burada Hümayünabad Sarayı’nı inşa ettirmesiyle önem kazanmaya başlamış. Saray I. Abdülmecid’in padişahlığı (1839-61) döneminde yıkılmış. Genelde yazlık bir semt olarak kullanılan Bebek, XIX. yüzyıl ortalarında vapur ve tramvay seferlerinin başlamasıyla sürekli ikamet edilen bir yer olmuş. Bebek bugün tartışmasız Boğaz’ın en çok rağbet gören semti, bir anlamda gör-görül yeri. Bu yüzden, özellikle hafta sonları, şehrin en berbat trafiklerinden birine sahne oluyor.

Mısır Konsolosluğu

Bebek’teki en etkileyici yapılardan biri Art Nouveau uslubunda yapılmış olan bu saray yavrusu. Bina 1902 yılında son Mısır Hıdivi Abbas Hilmi Paşa’nın (sy. 000) annesi Emine Hanım için yaptırılmış. O yüzden Hıdiva Sarayı olarak da geçiyor. Sıklıkla Raimondo d’Aronco’nun eserleri listesinde yer verilse de iki Avusturyalı mimar, Fabricius ve Antonio Lasciac tarafından tasarlandığı düşünülüyor. Hıdiv 1914’de İngilizler tarafından görevden alınana kadar burayı yazlık olarak kullanmış. Anlatılan şehir efsanesi doğruysa Emine Hanım binayı Türk Devleti’ne vermek istemiş ama resmi bir yazışma koskoca Hıdiva’ya “Bebekli Emine Hanım” diye yollanınca vazgeçmiş ve büyükelçilik olarak kullanılması koşuluyla Mısır Devleti’ne vermiş. 1923’den sonra büyükelçiliğin Ankara’ya taşınmasıyla bina konsolosluk oldu ve 2010’da baştan aşağı, çok başarılı bir şekilde restore edildi.

Bebek (Hümayünabad) Camii

Mısır Konsolosluğu’nun yanındaki parkı geçince göreceğiniz küçük cami, 1912 yılında Kemaleddin Bey tarafından, eskiden Hümayünabad Sarayı’nın olduğu yerin yanına yapılmış. I. Ulusal Mimari akımının önde gelen temsilcilerinden olmasına rağmen, bu camiyi yaparken klasik bir uslup seçmiş Kemaleddin Bey. Caminin modern tarza göz kırpan tek öğesi, sivri kavisli pencereleri. Caminin yanındaki Bebek Kahve, tüm parıltılı mekanlar arasında çok sıradan gözüküyor, oysa semtin en gözde mekanı! Geçmişi günümüze taşıyan bu yerde görünmek çok prestijli!

Robert Kolej ve Boğaziçi Üniversitesi

Amerika Birleşik Devletleri’nin dışında açılan ilk Amerikan koleji olma özelliği taşıyan Robert Kolej, Amerikan misyoneri Cyrus Hamlin tarafından 1863’te kurulmuş. Kırım Savaşı sırasında Selimiye Kışlası’ndaki hastanede (sy. 000) Florence Nightingale ile çalışan Cyrus Hamlin’ın kurduğu ve erkek öğrencilerin eğitim gördüğü bu okul, adını finansal destekçisi Christopher R. Robert’tan almış. 1971 senesinde Milli Eğitim Bakanlığı’na devredilen kolej, Boğaziçi Üniversitesi olarak açılmış. Kolej ise Arnavutköy’deki Robert Kız Koleji ile birleştirilmiş ve eğitimine karma olarak devam etmiş. Kolej mezunları arasından iki de başbakan çıkarmış; Bülent Ecevit (1925-2006) and Tansu Çiller (1946–). Muhteşem bir manzarası olan Boğaziçi Üniversitesi çok güzel bir kampüse sahip. En gözde yeri ise öğrencilerin manzara dedikleri ve görsel bir şölen sunan bankların olduğu kısım. Bebek’ten Aşiyan’a doğru yürürken göreceğiniz otobüs durağının orada üniversitenin giriş kapısı var, içeri girin, genelde kimlik soran yok. Muhteşem bir korunun içinden en tepeye çıkın ve kampüsün tadını çıkarın. Kampüsü Etiler Kapısı’ndan terkederseniz sağa sapın. Favorimiz olan iki yer var. Biri ev yemekleri yapan Yenice (Tel: 0212 287 46 97), diğeri de çok uygun fiyatlara sahip Wonderland (Tel: 0212 287 84 76). Yolun devamında, Hisarüstü’nde Doğatepe isimli, olağanüstü manzaralı bir kafe daha var ama fiyatları el yakan cinsten.

Kiliseler, Konaklar

Mektep Sokağı’ndaki Lazarist Sacre Coeur (Kutsal Yürek) Kilisesi, 1908 yılında bir okul ve yetimhaneyle beraber geniş bir kompleks olarak yapılmış. Okul çoktan kapanmış. 1856’da inşa edilen Eski Fransız Yetimhanesi, Karaköy’deki St Benoit Lisesi tarafından yazlık okul olarak kullanılmış. Azınlık vakfı olmasına rağmen tepedeki diğer yetimhaneye devlet el koymuş, ardından da bir şirkete kiralamış. Kiralayan şirket de Bebekoy isimli bir proje çerçevesinde binaları restore edip lüks rezidanslara dönüştürmüş.Vakıftan konuştuğumuz yetkililer Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne başvurduklarını söylediler.

Bebek’ten Etiler’e çıkarken  Tevfik Fikret İlköğretim Okulu’nun karşısında, sol kolda 1830 yılında yapılan Aya Harambolos Rum Ortodoks Kilisesi’ni görmek mümkün. İnşirah Sokak’taki kilise dar bir avluyla çevrelenmiş ve dikdörtgen bir planı var, çan kulesi 1962 yılında eklenmiş. Cemaati çoktan yitip gitmiş. Kilisenin tam karşısında, ana caddede beyaz bir konak var. Nisan ayında içindeki pembe manolya inanılmaz coşuyor. Sadece onu görmek için bile Bebek’e gelinir. Kilisenin sokağından devam edin. Karşınıza 1751’de yapılan Ermeni Kavafyan Konağı çıkacak. Bu İstanbul’da günümüze ulaşan en eski ve en geniş ahşap konak. Odaların ortadaki sofaya açıldığı klasik konak tarzında yapılan binadaki bazı tavan ve duvar süslemeleri hala duruyormuş, göremedik, çünkü kapısına çoktan kilit vurulmuş. Bina bir kibrit ateşine bakar gibi duruyor, insanın içi acıyor, göz göre göre kaybolup gittiği için…

Lazaristler

Misyon Cemaati da olarak bilinen Lazarist cemaati, Roman Katolik Mezhebi anlayışındaki din adamları tarafından XVII. yüzyılda kurulmuş. Aziz Vincent de Paul’un izinden giden cemaat adını Paris’te sahip oldukları ilk manastırdan, Aziz Lazar Manastırı’ndan almışlar. Misyonerler 1783 yılında Türkiye’ye gelmiş. Lazaristler özellikle Polonya’da başarılı olmuş, İstanbul’a gelen Polonyalılara Polonezköy’de yerleşme imkanı sağlamışlar.

BİLGİ

“Yazılarımı farklı tarihlerdeki ziyaretlerimin ardından kaleme aldım. Kaçınılmaz olarak güncel birçok bilgi içeriyor ama güncel demek bugünün dünyasında hız ve değişimin eş anlamlısı. Bu nedenle yazılarımı referans alıp seyahat planı yaparken değişken bilgileri  (tarihi mekanları ziyaret, yemek ve konaklama önerileri, ulaşım bilgileri vs.) kontrol etmeyi unutmayın. Ve siz de benim gibi “bilgi paylaştıkça güzel” felsefesine inananlardansanız, yazıları zenginleştireceğini düşündüğünüz detayları iletin. Yolunuz açık olsun, gezgin ruhunuz hiç yaşlanmasın!”
  • İstanbul

    Onda yaşamak yerine onu yaşamak gereken 7 tepeli şehrin; semtlerinden müzelerine, tarihinden camilerine kadar bilinen ve bilinmeyen köşeleri…

  • Türkiye

    Binlerce yıllık kültür hazinesi, medeniyetler beşiği topraklarımızı keşfetmek için kuzeyden güneye, doğudan batıya adım adım yolculuk…

  • Avrupa

    Yılın her dönemi ziyaret edilen ışıltılı başkentler, dünya hazinelerini saklayan müzeler, zarafet ve estetiği buluşturan kültürlerden izler…

  • Amerika & Avustralya

    Her zaman merak uyandıran coğrafyalar ve mesafelere aldırmadan gitmek isteyeceğiniz şehirler…

  • Asya & Afrika

    Doğa harikalarından kültür miraslarına, şaşırtıcı geleneklerden mimari başyapıtlara kadar sayısız hazine…

  • Özel Dosyalar

    Özel günlere ilişkin öneriler, ilginç konulara ilişkin yazılar, farklı coğrafyaları bir araya getiren karma konular…

Yılanlı Yalı

Bebek’ten Rumeli Hisarı’na doğru yürürseniz önce Ayşe Sultan sonra da Arifi Paşa korularını geçeceksiniz, sonra da karşınıza XVII. yüzyıldan kalma İstanbul’daki nadir ahşap mescitlerden Kayalar Mescidi çıkacak. Mescidin yanında, XVIII. yüzyılda inşa edilen Yılanlı Yalı’yı göreceksiniz. İsmi kendi kadar güzel değil ama mecburiyetten verilmiş; II. Mahmud, Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı) Mustafa Efendi’nin yalısını pek beğenmiş ve konuyu ortak dostları Said Efendi’ye açmış. Said Efendi arkadaşını ve yalısını korumak için yalının yılanlı olduğunu uydurmuş. Padişahın yalıyı almasını önlemiş ama yalının adı da “Yılanlı Yalı” olarak kalmış. Yalı 1964 senesinde çıkan şaibeli bir yangınla tamamen yanmış.

1989’da mirasçısından satın alınan yalının bir kısmı aslına uygun olarak edildi. Diğer kısmı ise çirkin beton bir apartman ve üzerinde Yılanlı Yalı yazıyor! Yalı işleri bozulana kadar Aydın Bolak’a aitti.

10 Maddede Türkmenistan

– Tam adı Türkmenistan Cumhuriyeti. Orta Asya’nın güneyinde, Hazar Denizi kıyısında yer alıyor. Komşuları Özbekistan, Kazakistan, İran ve Afganistan.

– Kara Kum Çölü Türkmenistan topraklarının yüzde 80’ini oluşturuyor.

– 1924’te SSCB’ye bağlı bir cumhuriyet olarak Türkmen Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmuş. 27 Ekim 1991’de tam bağımsızlığını ilan etmiş.

– En önemli günleri 27– 28 Ekim’de kutlanan Bağımsızlık Bayramı ile 12 Aralık’ta kutlanan Tarafsızlık Bayramı. Ayrıca her yıl ocak ayında İpek Yolu Rally’si yapılıyor.

– Doğalgaz rezervi açısından dünyanın en zengin 4. ülkesi; global gaz rezervinin yüzde 12’sine sahip.

– Oldukça kaliteli pamuk üretiliyor; dünyanın en fazla pamuk üreten ilk 10 ülkesi arasında.

– Yemek kültüründe pirincin kutsal bir önemi var. Hem pirinç yemeklerini tüketmeyi çok seviyorlar hem de perşembe ve cuma günleri ölülerinin ruhları için pilav pişiriyorlar.

– Kavunun vatanı kabul ediliyor. Ülkeye özgü çok lezzetli ve oldukça büyük boyda kavunları meşhur.

– Ulaşım otobüslerle ve taksilerle sağlanıyor. Neredeyse her özel araç taksi olarak da hizmet veriyor.

– Türkmenistan’da özellikle inşaat sektöründe Türk firmaları faaliyet gösteriyor. Bu nedenle özellikle başkent Aşkabat’ta Türkmence ve Rusça ile birlikte en çok konuşulan dil Türkçe.

– Aşkabat’ın 18 km. batısında yer alan Nissa görülecekler listesinde olmalı. Bu bölgede yer alan 3. yüzyıldan kalma Parfiyallılar Krallığı Sarayı ziyaret edilecek tarihi mirasların başında geliyor.

– Aşkabat’ta kurulan çöl pazarında takılardan baharatlara, rengarenk kıyafetlerden el işi eşyalara kadar birçok yöresel ürün satılıyor. Hem Türkmen kültürünü yakından tanımak hem de ülkeden hediyelik eşya alarak dönmek için, bu pazara mutlaka uğramak gerek.